Okres PRL-u na terenie Strzelna i okolicy jest mało znany dla przeciętnego mieszkańca, choć wielu z nas w całości lub w części go przeżyło. Gdzieś w naszej pamięci zatarły się daty, postaci z ówczesnych świeczników i ważne w rozwoju miasta wydarzenia. Kiedy próbujemy dotrzeć do informacji z tego okresu, okazuje się, że nie ma ich zbyt dużo, a przecież był to okres historycznie niezwykle ciekawy i burzliwy. Sięgając po dotychczasowe opracowania okazuje się, że są one pełne luk i nie wyczerpują interesujących nas tematów. Wiele tajemnic skrywa okres PRL-u, tajemnic, które mimo poszukiwań w wielu przypadkach nie zostały odkryte, czy upublicznione.

Przykładem może być nieznany do 2011 roku człowiek noszący tytuł honorowego obywatela naszego miasta. Nasi regionaliści przedstawiając sylwetki zasłużonych strzelnian do czasów przemian ustrojowych wymieniali dra Jakuba Cieślewiczem i dra Bogdana Królewskiego, uważając, że nikomu innemu nie nadano tego zaszczytnego tytułu. Wszyscy byliśmy w błedzie. Pod koniec 2011 roku nasza wiedza poszerzyła się o całkowicie zapomnianego honorowego obywatela. Okazało się, że osobą wygumkowaną z kart strzeleńskiej historii jest Aleksander Pruszkowski.

Kim była ta postać i jaką rolę odegrała w dziejach Strzelna? Udało się to ustalić, zatem pozwolę sobie ją przybliżyć. Dodam, że aktem stanowiącym o tym zaszczytnym tytule była uchwała Miejskiej Rady Narodowej w Strzelnie z 12 czerwca 1969 roku podpisana przez przewodniczącego Henryka Wrzesińskiego i przewodniczącego Sesji MRN Tadeusza Witczaka. Obydwu panów znałem osobiście i przeprowadziłem z nimi wiele rozmowy, jednakże nigdy nie wspomnieli o honorowym obywatelu Aleksandrze Pruszkowskim.

I tak po 42 latach od nadania tytułu odezwał się nieznany honorowy obywatel, przy okazji odwiedzin naszego miasta. Wizyta ta miała miejsce 22 listopada 2011 roku i ów gość odkrył przed władzami swoje karty. Przedstawiając się, jako honorowy obywatel, wręczył przewodniczącemu RM swoją autobiograficzną książkę, w której znajduje się m.in. kopia wspomnianej uchwały z 12 czerwca 1969 roku. Nie znając uzasadnienia do tegoż aktu trudno dziś gdybać, za co ówczesne władze wyróżniły pana Pruszkowskiego? Z nim samym nie udało mi się porozmawiać, gdyż o wizycie dowiedziałem się już po wyjeździe gościa.

Ale nic to, przewodniczący RM Piotr Pieszak pożyczył mi autobiograficzną książkę Aleksandra Pruszkowskiego Sybirak – Honorowy Obywatel Miasta Jawor, która wyjawiła mi okoliczności przyznania zaszczytnego strzeleńskiego tytułu. Książka liczy sobie 144 strony i niewiele zawiera informacji o Strzelnie. Ot, wiele danych z życia peerelowskiego dyrektora, przypominających kultowy już dzisiaj serial Dyrektorzy. Niewielki wątek strzeleński w biografii dyrektora Pruszkowskiego zawarty został w rozdziale poświęconym Inowrocławiowi. Tam Aleksander Pruszkowski w latach  1967-1970 był dyrektorem Inowrocławskiej Fabryki Sprzętu Rolniczego Inofama. Oto, co on sam napisał o Strzelnie:

(…) Przychodząc do Inofamy plan roczny wynosił 220 mln zł, a kiedy za 3 lata odchodziłem plan wynosił 1 200 mln zł. Ponieważ Fabryka odczuwała braki w zatrudnieniu postanowiłem otworzyć filię Fabryki. Znalazłem pomieszczenia po POM-ie w Strzelnie oddalonym o 20 km od Inowrocławia w kierunku Poznania. Po wyremontowaniu głównej hali załatwiłem przydział na kilkanaście obrabiarek do metali, a mianowicie tokarki, frezarki i wiertarki. Po zakupieniu tych maszyn i zamontowaniu uruchomiliśmy tam produkcję tak potrzebnych części zamiennych. Następnie rozbudowałem inne obiekty, w których uruchomiliśmy produkcję filtrów powietrza i tłumików do ciągników produkowanych w Ursusie. Linie produkcyjne filtrów i tłumików przeniosłem z fabryki w Inowrocławiu.

Po uruchomieniu produkcji w Strzelnie w pomieszczeniach po POM-ie uznałem, że trzeba zastanowić się nad budową zakładu w Strzelnie, w nowym miejscu. Rozpocząłem badania miejsca na lokalizację tego zakładu. Pragnę zaznaczyć, że po uruchomieniu produkcji w Strzelnie władze tego miasta nadały mi tytuł „Honorowego Obywatela Miasta Strzelna”. Do nadania tego tytułu przyczynił się przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej p. Henryk Wrzesiński. Z panem tym zaprzyjaźniłem się i często spotykałem się z nim i jego rodziną aż do jego przedwczesnej śmierci. (…)

Dalej, autor opisuje wypadek jaki miał miejsce w jesieni 1969 roku pod Strzelnem, gdy znajdował się w drodze do Mogilna, a udawał się tam na spotkanie z sekretarzem KP PZPR. Samochód służbowy marki „Warszawa”, którym podróżował wpadł w poślizg i czołowo zderzył się z ciężarówką. Dyrektor wypadł z samochodu, zaś kierowca doznał licznych złamań. W wątku strzeleńskim znajdujemy jeszcze kilka opisów ze spotkań ze strzeleńskim przewodniczącym PMRN Henrykiem Wrzesińskim, które były spotkaniami towarzyskimi, ale podczas których załatwiano wiele spraw tyczących pracy obojga. Po 1970 roku kontakt Aleksandra Pruszkowskiego ze Strzelnem urwał się. W niedługim też czasie, z początkiem 1971 roku Henryk Wrzesiński został odwołany z funkcji przewodniczącego i został przeniesiony z dniem 1 marca 1971 roku do pracy w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Mogilnie, gdzie objął stanowisko kierownika wydziału handlu przemysłu i usług.

Aleksander Pruszkowski urodził się 20 kwietnia 1930 roku w Żochowie powiat łomżyński. Rodzicami jego byli Franciszek i Stefania z domu Nagórka. Do szkoły powszechnej uczęszczał we wsi Radwany w gminie Szumowo. Po wybuchu II wojny światowej jego wieś rodzinna znalazła się pod okupacją sowiecką. 20 czerwca 1941 roku z mamą i bratem Mieczysławem oraz wujem Mieczysławem Nagórka zostali wywiezieni na Syberię. Ojciec w tym czasie przebywał w niemieckiej strefie okupacyjnej. Osadzeni zostali w Ałtajskim Kraju. Tam uczęszczał do 10-letniej szkoły we wsi – stacji Pośpiecha. W kwietniu 1946 roku Aleksander wraz z rodziną powrócili z zesłania do kraju.

W 1948 roku ukończył gimnazjum w Zambrowie, a w 1951 roku Liceum Komunikacyjne w Olsztynie. Rozpoczął studia na Politechnice Śląskiej w Gliwicach na Wydziale Mechanicznym. W 1956 roku ukończył je, otrzymując tytuł magistra inżyniera mechaniki. Podczas studiów aktywnie uczestniczył w społecznym życiu studenckim. Był członkiem AZS-u i ZMP, w którym pełnił funkcję przewodniczącego zarządu wydziałowego. Podczas studiów został kandydatem, a następnie członkiem PZPR.

W lipcu 1956 roku rozpoczął pracę w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie. Zaczął od starszego konstruktora, następnie pełnił funkcję kierownika wykonawstwa SOWI, później był zastępcą głównego mechanika i energetyka. Kolejne stanowiska jakie piastował w FSC to: główny mechanik Zakładu Kuźni oraz kierownik Zespołu Wydziałów Montażowych „B”, produkujących  wojskowy transporter bojowy „SKOT”.

W kwietniu 1967 roku został powołany na stanowisko dyrektora w Inowrocławskiej Fabryce Sprzętu rolniczego Inofama w Inowrocławiu. Tutaj też zaczęła się jego przygoda ze Strzelnem i Przyjezierzem. W obu tych miejscowościach podjął działania inwestycyjne, których efektem było pobudowanie w Przyjezierzu w 1968 r. budynku stołówki zakładowej o nowatorskich cechach architektonicznych, uruchomienie w Strzelnie w 1969 r. filii inowrocławskiej Inofamy oraz w 1970 roku (z wiosną) urządzono w Przyjezierzu plażę, wraz z molem oświetlanym stylowymi lampami. Szczególnie za działania związane z poprawą rynku pracy w naszym mieście i z wizją jego rozwoju w czerwcu 1969 roku Miejska Rada Narodowa w Strzelnie nadała Aleksandrowi Pruszkowskiemu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Strzelna. Jednakże przeniesienie dyrektora w inne regiony kraju sprawiło, że marzenia o szybkim rozwoju filii, a co za tym idzie i miasta spaliły na panewce.

W 1971 roku Pruszkowski rozpoczął pracę na stanowisku głównego specjalisty ds. uruchomienia produkcji kombajnów zbożowych „Bizon”. Zaś w roku następnym pracował na stanowisku głównego mechanika w dolnośląskim Dolzametrze w Nowej Soli. 1 stycznia został powołany na stanowisko dyrektora Zakładów Kuzienniczych Przemysłu Maszyn Rolniczych w budowie w Jaworze tzw. Kuźni. Po połączeniu zakładu z Fabryką Maszyn Rolniczych nadal pełnił funkcję dyrektora naczelnego. Od 1982 r. był dyrektorem Zjednoczenia Agromet w Warszawie. W latach 1984-1991 był przewodniczącym Rady Programowej czasopisma „Technika Rolnicza Ogrodnicza Leśna”.

Aleksander Pruszkowski został odznaczony m. in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Sztandarem Pracy II klasy. Od 2000 r. jest Honorowym Obywatelem Miasta Jawora.

Po przejściu na emeryturę napisał i wydał kilka książek m.in.:
– Sybirak – Honorowy Obywatel Miasta Jawora,
– Powieść z czasu Powstania Styczniowego 1863 Władek i Janinka,
– Opowieść Czy mogło tak być,

– Opowieść To działo się na zachodnich Rubieżach Polski, – Opowieść Wojacy z ziemi łomżyńskiej w służbie Rzeczypospolitej.